3. De wortels van de ‘revivalboom’

Uit het voorgaande hoofdstuk blijkt dat het ‘revival fire’ niet zijn oorsprong heeft bij Todd Bentley en zijn opwekkingsbijeenkomsten in Lakeland. Al veel eerder, in de jaren ’90 van de vorige eeuw was er sprake van dit ‘vuur’, dat oplaaide tijdens langdurige ‘opwekkingen’.

TORONTO & BROWNSVILLE
Die ‘opwekkingen’ of ‘revivals’ waren de Toronto Blessing en de Brownsville Revival (die ook wel de Pensacola Outpouring wordt genoemd). Maar hoe ontstonden die opwekkingen? En wat ging eraan vooraf? Wie waren erbij betrokken? En is er sprake van overeenkomsten en verbanden tussen de Toronto Blessing, de Pensacola Outpouring en het Lakeland Revival? In dit hoofdstuk leest u meer over de ‘roots’ (of wortels) van deze verschillende ‘opwekkingen’.

THE THIRD WAVE (DE DERDE GOLF)
De ‘opwekkingen’ in Toronto en Brownsville worden, net als de ‘opwekking’ in Lakeland, gerekend tot de ‘Third Wave’, oftewel de ‘Derde Golf’. Het waren C. Peter Wagner en John Wimber, docenten aan het Fuller Theological Seminary, die aan de basis stonden van deze ‘Third Wave’ theorie. Die theorie ontstond nadat zij elkaar over en weer ‘beïnvloedden’ met hun ideeën over ‘church grow’ (kerkgroei) en ‘power evangelism’ (kracht-evangelisatie).

DE EERSTE GOLF; DE PINKSTERBEWEGING
Aan de Derde Golf, gingen (volgens Wagner en Wimber) een Eerste en Tweede Golf vooraf die, net als de Derde Golf, ook krachtige maifestaties of ‘golven van de Heilige Geest’ zouden zijn geweest. De First Wave (Eerste Golf), deed zich voor aan het begin van de vorige eeuw. Reeds in die tijd deden zich bijzondere zaken voor tijdens de diensten, zoals springen, trillen, spreken in tongen, krijgen van visioenen, ‘heilig lachen’ en zelfs soms buiten bewustzijn raken.
Deze eerste golf had o.a. het ontstaan van de Pinksterbeweging tot gevolg en was met name bestemd geweest voor christelijke voorgangers, zo meenden Wagner en Wimber.

DE TWEEDE GOLF; DE CHARISMATISCHE BEWGING, GEBEDSGENEZERS EN OECUMENE
Tijdens de Tweede Golf, die in de jaren ’50 van de vorige eeuw opkwam en zich in de jaren ’60 en ‘70 steeds meer uitbreidde, ontstond de charismatische beweging. Deze beweging zou rond 1960 zijn ontstaan. Er wordt wel gezegd dat de Pinksterbeweging aan de basis stond van het ontstaan van de charismatische beweging en dat er weinig tot geen verschil is tussen beide bewegingen. In enkele van de geraadpleegde artikelen lazen we dat de aanhangers van de charismatische beweging het niet (geheel) eens zijn met het bovenstaande. De visie van de charismaten over het zogenaamde spreken in tongen wijkt namelijk af van de zienswijze van de Pinksterbeweging. De charismaten menen dat het spreken in tongen niet het ‘ultieme bewijs’ vormt dat men de ‘geestesdoop’ of doop in de Heilige Geest heeft ondergaan. Aanhangers van de Pinkstergemeente zijn die mening wel toegedaan.

PERSOONLIJK GELOOF
De aanhangers van charismatische beweging richten zich met name op het persoonlijke geloof en het ervaren van dat geloof. Enkele van deze ervaringen zijn het spreken in tongen, de gave van genezing door middel van handoplegging, het ontvangen van visioenen en openbaringen. Deze gaven worden ook wel de gaven van de Heilige Geest genoemd.

GEEN NIEUWE DENOMINATIE
De charismatische beweging was geen nieuwe denominatie. Er was dus geen sprake van een nieuwe kerk, die een eigen koers ging varen. Wat er gebeurde was dat er tijdens de Tweede Golf binnen veel gevestigde kerken sprake was van een opbloeiende belangstelling voor de gaven van de Geest. Dat deed zich niet alleen voor binnen de Protestants Christelijke kerken maar ook binnen de Rooms Katholieke Kerk. Daar ontstond de Katholieke Charismatische Beweging, die in Nederland vorm kreeg in de Stichting Katholieke Charismatische Vernieuwing (KCV).
De uit de Pinksterbeweging afkomstige David Johannes du Plessis, die in aanraking kwam met de charismatische beweging, was een aantal keren namens de Pinksterbeweging waarnemer bij de vergaderingen van de Wereldraad van Kerken. Daarnaast woonde hij namens de Pinksterbeweging het Tweede Vaticaanse Concilie bij. Du Plessis was een man van oecumene. Vanwege zijn invloed op diverse belangrijke predikers uit de Pinksterbeweging, zien we dat er vanuit die hoek steeds meer toenadering is gekomen tot de Katholieke en ook andere gevestigde kerken.

HUISKERKEN
Vooral kerken die niet of slechts ten dele meegingen in het ‘gedachtengoed’ van de charismatische beweging kregen te maken met mensen die voor hun lidmaatschap bedankten en zich aansloten bij huiskerken. Eén daarvan was de huiskerk van de Amerikaan John Wimber. Zijn kerk groeide later uit tot de Vineyard Movement, die in vele landen wortel schoot. Wimber en Wagner merkten de Tweede Golf aan als een werk van de Heilige Geest dat vooral bestemd was voor de verantwoordelijke leiders.

EVANGELISTEN EN GEBEDSGENEZERS
In de periode van de Tweede Golf zien we ook de opkomst van een aantal bekende (Amerikaanse) evangelisten en gebedsgenezers, zoals William Branham, Paul Cain, Loren Cunningham, Kenneth Hagin, Kathryn Kuhlman, Thomas Lee Osborn, Oral Roberts en David Wilkerson. Bekend is dat een aantal van deze personen er niet Bijbelse leerstellingen op nahielden, zoals William Branham. In het vorige hoofdstuk werd al aangegeven dat hij beweerde dat Kaïn door de duivel bij Eva werd verwerkt.

DE DERDE GOLF (THE THIRD WAVE)
Al tijdens de Tweede Golf ontstonden er (nieuwe) vormen van ‘evangeliseren’ (die nog weleens gepaard gingen met een afwijkend evangelie!). Een voorbeeld daarvan is de word-faith leer. Een daarop gelijkende vorm van evangeliseren is het ‘power evangelism’ (oftewel krachtevangelisatie). Met de komst van die laatstgenoemde vorm van evangeliseren ving de Derde Golf aan. Deze Golf, die een vervolg was op de Eerste en Tweede Golf, ontstond rond 1980 en was, volgens Wimber, bestemd voor alle christenen. Zij zouden allen toegerust worden voor de dienst in de kracht van God, en dan in het bijzonder voor evangelisatie, dat gepaard moest gaan met wonderen en tekenen.

VINEYARD MOVEMENT
De al eerdergenoemde Vineyard Movement kwam tot grote bloei. Dat kwam vooral door het, door John Wimber geïntroduceerde, ‘power evangelism’. Dit ‘power evangelism’ (4.3) en de daarbij behorende tekenen en wonderen baseerde Wimber o.a. op het bijbelvers Deuteronomium 26:8:

En de HEERE voerde ons uit Egypte, door een sterke hand, en door een uitgestrekten arm, en door groten schrik, en door tekenen, en door wonderen (SV).

Opmerkelijk is dat het volk van Israël, waarop dit vers betrekking heeft, al deze tekenen en wonderen wel zag gebeuren, maar vanwege zijn ontrouw en ongeloof het beloofde land niet mocht binnengaan! Het was pas de volgende generatie Israëlieten die het land mocht innemen.
Volgens Wimber zou het power evangelism bij niet-gelovige mensen beter aanslaan omdat het gepaard ging met bovennatuurlijke manifestaties van de Heilige Geest, zoals genezing van zieken, profetieën en andere tekenen en wonderen. De door hem bedachte ‘formule’ bleek goed te werken. Zo goed zelfs dat steeds meer ‘gewone’ kerken, die kampten met teruglopende bezoekersaantallen, zich bij de Vineyard beweging aansloten. Voorgangers hoopten door het toetreden tot de Vineyard beweging en het binnen de kerkmuren halen van ‘signs and wonders’ meer bezoekers in de kerkbanken te krijgen.

TEKENEN EN WONDEREN (SIGNS AND WONDERS)
De term ‘signs and wonders’ is al diverse malen gevallen. Maar wat zijn nu precies die tekenen en wonderen die door de (kracht van de) Heilige Geest zouden worden gedaan? Onderstaand is een opsomming van beschrijvingen opgenomen die we op het internet tegenkwamen en die als ‘manifestaties van de Heilige Geest’ en/of tekenen of wonderen worden aangemerkt:
-holy laughter (heilig lachen)
-vallen in de geest
-soaking of soaking prayer
-doden worden opgewekt.
-ledematen groeien opnieuw aan.
-mensen worden opgetild / zweven.
-er komt geld of goud(stof) uit de lucht vallen.
-mensen krijgen gouden tanden.
-wonderbaarlijke genezingen.
We hebben al deze omschrijvingen vervolgens ‘gegoogled’, waarna we op sites en bij artikelen terecht kwamen, waar te lezen viel dat één of meerdere van deze zaken zich zouden hebben voorgedaan tijdens bijeenkomsten van christenen (4.4.).

ALS TEKENEN EN WONDEREN UITBLIJVEN….
Het uitblijven van wonderen en tekenen in een Vineyard gemeente kon tot gevolg hebben dat de betreffende voorganger daarop werd aangesproken. Dat dreigde ook te gebeuren bij de Vineyard gemeente van Randy Clark, in het Amerikaanse St. Louis en die van John Arnott in het Canadese Toronto. Ondanks hun gebeden bleven de ‘signs and wonders’ in hun kerken uit. Om daarin verandering te brengen, besloten John Arnott en zijn vrouw Carol naar Benny Hinn te gaan. In het boek “The Counterfeit Revival” van Hank Hanegraaff staat daarover het volgende:

Carol Arnott claims the Almighty spoke to her husband saying, “I want you to hang around people that have an anointing.” According to Carol, God directed them to a man named Benny Hinn, with whom John had “ministered” in the early years. Carol heeded the Word of the Lord and began “to hang around” with Hinn. As a result, she says, “I just got absolutely buzzing with the anointing of God.” According to the Arnotts, Hinn prayed for them some “fifty times.” And the effects of his example are today being experienced around the globe.

(Carol claimt dat de Almachtige sprak tot haar echtgenoot: ‘Ik wil dat je gaat rondhangen bij mensen die een zalving hebben ontvangen. Volgens Carol, stuurde God hen naar een man genaamd Benny Hinn, met wie John in vroeger jaren ‘in de bediening had gestaan’. Carol volgde het Woord van de Heer op en begon ‘rond te hangen’ bij Hinn. Het gevolg daarvan was, zo zegt Carol: ‘Ik bruiste helemaal van de zalving van God’. Volgens de Arnotts, bad Hinn voor hen zo’n ‘vijftig keer’. En de effecten van zijn voorbeeld worden tegenwoordig overal ter wereld ervaren.)

BENNY HINN – GEBEDSGENEZER?
Volgens Carol moesten zij en haar man dus bij Benny Hinn zijn. Deze Benny Hinn werd geboren op 3 december 1952 in Haifa, Israël. Zijn familie heeft een gemengde Griekse, Palestijnse en Armeense achtergrond. Hij emigreerde op jonge leeftijd, samen met zijn ouders, naar Toronto, Canada. Hinn was afkomstig uit een Oosters-orthodox gezin. Tijdens zijn middelbare schooltijd kwam hij in aanraking met de charismatische beweging. Rond zijn 20-ste levensjaar bezocht hij een genezingsdienst van Kathryn Kuhlman, waar hij diep van onder de indruk raakte. Niet lang daarna begon hij zelf ook als spreker/gebedsgenezer op te treden. Bekendheid volgde al snel. Zijn bijeenkomsten kenmerk(t)en zich vooral door het zogenaamde ‘vallen in de Geest’. Een fenomeen dat zich ook bij de bijeenkomsten van Kathryn Kuhlman veelvuldig zou hebben voorgedaan, wanneer zij ging bidden voor de zieken.
Er is op You Tube een groot aantal filmpjes van Benny Hinn te vinden, waarin opmerkelijke zaken te zien zijn. Een goede kijker zal al snel ontdekken dat veel van wat Hinn verkondigt en doet niet in overeenstemming is met de Bijbel. Eén van de filmpjes waarin dat duidelijk naar voren komt, is ‘Benny Hinn Growling and Placing Curses’ (zie: https://www.youtube.com/watch?v=KxTr1IP7leQ ). In het filmpje spreekt hij een vloek uit over iedereen die zijn bediening tegenwerkt! Maar er is meer waarbij men vraagtekens kan zetten. Zo maakt(e) hij tijdens zijn diensten met zijn colbert slaande bewegingen naar de mensen, terwijl hij maar ‘fresh’ blijft roepen, zo blijkt uit de You Tube opname met de titel ‘Benny Hinn – Fresh Anointing! (The one with the coat) ( https://www.youtube.com/watch?v=4L2NwAcvV1g ).
In het filmpje ‘Benny Hinn – FIRE Falling on Kids (1)’ ( https://www.youtube.com/watch?v=YVIPF_PmHuQ ) is te zien hoe kinderen door Benny Hinn worden aangeraakt, achterover vallen en vervolgens liggen te schokken op het toneel. Hinn mag dan veelvuldig de naam van Jezus noemen maar waar in de Bijbel lezen we dat de Heere Jezus, of één van Zijn discipelen, op dezelfde wijze met kinderen omging als Benny Hinn? Waar lezen we dat de Heere Jezus tegen de mensen gromde en met Zijn mantel slaande bewegingen naar hen maakte.
In het filmpje ‘Benny Hinn Exposed: A False Prophet’ ( https://www.youtube.com/watch?v=o27sezBfE0k ) vertelt Hinn dat God hem vertelde dat de Cubaanse dictator Fidel Castro in de jaren ’90 van de vorige eeuw zou overlijden. Fidel Castro overleed echter pas op 25 november 2016. Hinn profeteerde dus iets wat niet uitkwam. Maakt dat hem niet tot een valse profeet? En wat zegt de Bijbel ook alweer over profeten die profetieën uitspreken welke niet uitkomen? In Deuteronomium 18:20-22 staat:

Maar de profeet, die hoogmoediglijk zal handelen, sprekende een woord in Mijn Naam, hetwelk Ik hem niet geboden heb te spreken, of die spreken zal in den naam van andere goden, dezelve profeet zal sterven. Zo gij dan in uw hart zoudt mogen zeggen: Hoe zullen wij het woord kennen, dat de HEERE niet gesproken heeft? Wanneer die profeet in den Naam des HEEREN zal hebben gesproken, en dat woord geschiedt niet, en komt niet; dat is het woord, dat de HEERE niet gesproken heeft; door trotsheid heeft die profeet dat gesproken; gij zult voor hem niet vrezen.

Een ander iets dat te denken geeft, is dat Hinn het graf van Katryn Kuhlmann bezocht en dat hij daar haar zalving zou hebben ontvangen.
Is het gelet op al bovenstaande zaken niet ietwat merkwaardig dat God tegen John Arnott gezegd zou hebben dat hij bij Benny Hinn te rade moest gaan? En als God dat gezegd had, waarom bleven dan vervolgens toch de wonderen en tekenen uit in de Toronto Vineyard Church van John Arnott?

RODNEY HOWARD-BROWNE – THE HOLY GHOST BARTENDER
Zoals reeds aangegeven bleven ook in de Vineyard gemeente van voorganger Randy Clark de tekenen en wonderen uit. Zelf verklaarde Clark over die tijd dat zijn geloof steeds minder vurig werd en dat hij min of meer uitgeblust was. Op aandringen van een vriend reisde hij naar Tulsa. Daar bezocht hij Kenneth Hagin’s Rhema Bible Training Center, dat ook wel het Vaticaan van de dubieuze Word-Faith-leer werd genoemd. Alhoewel Clark niks met die leer van Hagin te maken wilde hebben, ging hij toch naar zijn kerk om er een bijeenkomst van Rodney Howard-Browne bij te wonen.
Rodney Howard-Browne werd op 12 juni 1961 in Port Elizabeth (Zuid Afrika) geboren. Hij groeide op in een gezin dat tot de Pinksterbeweging behoorde. In 1981 trouwde hij en in 1987 emigreerde hij naar de Verenigde Staten. Sinds de jaren ’90 van de vorige eeuw woont hij in Tampa, Florida.
In het boek Counterfeit Revival van Hank Hanegraaff is een opmerkelijke uitspraak van Howard-Browne te lezen. Op 17-jarige leeftijd stelde hij aan God een ultimatum, namelijk:

‘Either You come down here and touch me or I am going to come up there and touch You.’
(vert.: Of U komt naar beneden en raakt mij aan of ik kom naar boven en raak U aan).

Daarna begon hij onophoudelijk te schreeuwen
‘God, I want your power, God, I want Your power’.
(
vert.: God, ik wil Uw kracht, God, ik wil uw kracht).

Uiteindelijk, zo beweert Howard-Browne, kreeg hij het vuur van God op zich en Zijn brandende kracht bleef vier dagen in hem. In die dagen meende hij dat hij zou sterven. Hij dacht dat God hem wilde doodmaken. Zijn hele lichaam stond namelijk van top tot teen in brand. Uit zijn buik begon een rivier van levend water te stromen. Hij begon onbedaarlijk te lachen, daarna te huilen en vervolgens in tongen te spreken. Hij was zo dronken van de Geest dat hij buiten zichzelf was. Vanaf die dag en als gevolg van die ontmoeting, veranderde zijn leven radicaal, aldus Howard-Browne. Hij beweerde zelfs dat God hem een mandaat had gegeven om net zolang voor mensen te bidden dat ze ‘drunk in the Spirit’ (dronken in de Geest) zouden worden.

‘GOD, YOU’RE RUINING MY MEETINGS!’
Sinds hij in Amerika was gaan wonen, vond hij zijn bediening niet echt om over naar huis te schrijven. Nadat hij zich daarover beklaagd had bij God (‘God, You’re ruining my meetings!’) begonnen er heel bijzondere dingen te gebeuren. Zo beweert Howard-Browne dat tijdens een bijeenkomst in New Jersey, waar hij de leiding had, mensen uit rolstoelen waren opgesprongen, zonder dat ze door iemand waren aangeraakt. Ook zou het voorgekomen zijn dat de zalving van Heilige Geest zo hard door de gebouwen waaide waar Howard-Browne zijn bijeenkomsten hield, dat hij zich moest vasthouden aan het podium omdat hij anders omgeblazen zou worden. Het kwam zelfs voor dat mensen, voor wie Howard-Browne aan het bidden was, werden opgetild en als oude vodden over drie rijen stoelen werden geslingerd.
De bovenstaande citaten en gebeurtenissen werden door Howard-Browne zelf opgenomen in zijn boeken Fresh Oil, Manifesting the Holy Ghost en The Touch of God.
En daar bleef het niet bij. Want er volgden ook nog de volgende ‘manifestaties van de Geest’:
– mensen werden ‘knocked down by the Spirit (neergeslagen door de Geest)
– andere mensen werden ‘enveloped in the mist of the Spirit (omhuld/ingepakt door de mist van de Geest)
– weer anderen waren ‘subjected to the “glue” of the Spirit’ (onderworpen aan de lijm van de Geest).
In het laatste geval lag men soms urenlang op de vloer zonder dat men in staat was op te staan.
Het is voorgekomen dat Howard-Browne besloot te gaan eten omdat hem te lang duurde, voordat een vrouw weer in staat was om op te staan.
In 1990 werkte Howard-Browne samen met Benny Hinn in Hinns kerk in Orlando. De daar aanwezige pastors en kerkleden raakten allen dronken in de Geest, waarop Hinn hen aanmoedigde deze manifestatie van de Geest te omarmen. In 1991 stond Howard-Browne samen met T.V.-evangelist en word-faith leraar Kenneth Copeland op het toneel, tijdens een nationale conventie. Copeland raakte Howard-Browne aan, waarna deze ‘under the power’ kwam en op de grond viel. De volgende dag profeteerde Howard-Browne dat er opwekking zou komen, waarna Copeland en de ander pastors alsmede de kerkbezoekers dronken in de Geest werden en in oncontroleerbaar lachen uitbarstten.

HET GROTE SUCCES
Het ‘grote succes’ voor Howard-Browne diende zich in 1993 aan en wel in de Carpenters Home Church in Lakeland (!), Florida (in hetzelfde Lakeland begon 15 jaar later Todd Bentley’s Lakeland Revival). Howard-Browne werd uitgenodigd om in deze megakerk (10.000 plaatsen) te komen spreken. Merkwaardig genoeg deed geen van de (hierboven weergegeven) manifestaties/wonderen zich voor in de Carpenters Home Church. Daardoor kon hij tijdens de bijeenkomsten in deze kerk weinig meer doen dan over eerdere bijeenkomsten en manifestaties vertellen. Zijn verhaal vulde hij aan met een groot aantal grappen. Of het nu door die grappen kwam of doordat Howard-Browne constant opmerkingen bleef maken als ‘Vullen, vullen, vullen’, maar steeds meer mensen begonnen uitbundig en oncontroleerbaar te lachen. Oftewel, er zou sprake geweest zijn van een ongekende ‘spirituele dronkenschap’, waardoor men onbedaarlijk begon te lachen en waarbij velen neervielen op de vloer, waarna ze niet meer konden opstaan. Het nieuws van deze massale uitbraak van het zogenaamde ‘Lachen in de Geest’ (Laughter in the Spirit) of Holy laughter (heilig lachen) ging als een lopend vuurtje door de (internationale) charismatische wereld. Al snel reisden uit alle delen van de wereld meer dan 30.000 mensen naar Lakeland. Zij wilden het aanstekelijk ‘vuur’ van het heilig lachen en de ‘heilige dronkenschap’ maar wat graag ervaren en meenemen naar hun eigen kerken. Howard-Browne werd, naar aanleiding van deze ‘opwekking’ in Florida, door vele kerkleiders uitgenodigd om te komen spreken. Het duurde dan ook niet lang of hij reisde als ‘Holy Ghost Bartender’ (een titel die hijzelf bedacht en zoveel betekent als de barkeeper van de Heilige Geest) kriskras door Amerika om mensen deelgenoot te maken van het ‘heilige gelach’ en het ‘dronken zijn in de Geest’.
Ook werd hij uitgenodigd door t.v.-evangelist Oral Roberts (één van de leiders van de charismatische beweging) en diens zoon om een serie gastlessen te geven aan de Oral Roberts University in Tulsa. Aan de lessen kwam amper meer een eind omdat de studenten niet meer konden ophouden met lachen en er tijdens de lessen totale chaos heerste.
En omdat Howard-Browne in Zuid-Afrika een Word-Faith voorganger was geweest, kon het niet uitblijven dat hij door Kenneth Hagin vriendelijk doch dringend werd verzocht om in ‘het Vaticaan’ van de Word-Faith-beweging te komen spreken, namelijk in het eveneens in Tulsa gevestigde Rhema Bible Training Center. Hagin, die daar de leiding had, werd door zijn aanhangers ook wel papa Hagin genoemd (het Nederlands woord paus is afgeleid van het Latijnse woord papa).

DE ONTMOETING TUSSEN HOWARD-BROWNE EN RANDY CLARK
Ondanks de nodige bedenkingen over de Word-Faith-beweging besloot Randy Clark in de zomer van 1993 af te reizen naar Tulsa om daar een bijeenkomst van Rodney Howard-Browne bij te wonen. Laatstgenoemde bad voor Clark, waarna deze op de grond viel. Omdat Clark bij de Vineyard Movement ook bepaalde ervaringen had gehad, waarbij hij begon te schudden en omdat dat nu niet gebeurde, twijfelde hij eerst of er wel sprake was van een aanraking van de Geest. Die overtuiging kwam pas nadat hij zag wat er met de mensen om hem heen gebeurde. Zo konden niet alleen hijzelf maar ook andere mensen niet meer opstaan omdat ze ‘vastgepind’ lagen op de vloer (‘pinned to the floor’). Terwijl hij daar lag hoorde Clark iemand, die twee lichamen bij hem vandaan lag, als een varken knorren. Het maakte dat hij (Clark) begon te lachen in de Geest, waarna hij vervolgens dronken werd in diezelfde Geest. Later tijdens de conferentie werd Clark nog een aantal keren ‘gevuld’ door Rodney Howard Browne.
Nadat Randy Clark was teruggekeerd naar zijn eigen Vineyard gemeente in St. Louis begonnen zich in die gemeente dezelfde verschijnselen voor te doen als die hij had meegemaakt tijdens de bijeenkomsten van Rodney Howard Browne. Zo was er op de zondag dat de verschijnselen zich voor het eerst voordeden, een vrouw die ‘in de geest viel’ en vervolgens 45 minuten lang bleef schater- (of heilig) lachen. Aan het eind van die dienst vroeg Clark of er mensen waren die wilden dat er voor hen gebeden werd. Een groot aantal mensen kwam naar voren. Bijna iedereen viel neer nadat Clark hen had aangeraakt.

HOLY LAUGHTER BEELDMATERIAAL
We kunnen nog heel veel meer schrijven over ‘holy laughter’ en ‘dronken zijn in de Geest’ en allerhande andere ‘manifestaties van de Geest’. Maar soms zeggen beelden veel meer dan woorden. Zo is er op You Tube een groot aantal filmpjes te zien waarin Rodney Howard Browne diensten leidt, die verworden tot één groot lachfestijn. Eén van die filmpjes is getiteld ‘Unholy Laughter’ en werd geplaatst door Phil Johnson. In de opname (van meer dan 26 minuten) is te zien hoe eerst een vrouwelijke pastor aan het woord is. Zij zet uiteen dat je eerst zelf met lachen moet beginnen en vervolgens de Heere Jezus moet uitnodigen om mee te doen. Al pratende demonstreert ze wat er moet gebeuren. Vervolgens verschijnt Rodney Howard-Browne in beeld die de leiding overneemt. De maker van het filmpje heeft hier en daar een korte toelichting (in het Engels) gegeven, o.a. het moment dat Howard-Browne de Bijbel sluit en naar de mensen toe loopt. Onderstaand treft u de link aan naar Unholy Laughter:
https://www.youtube.com/watch?v=Q8jcGXRJu5Y.
Tot zover de informatie over Rodney Howard Browne, de man die, zoals uit het vervolg van dit hoofdstuk blijkt, ervoor zorgde dat de Toronto Blessing van start kon gaan.

HOE HET VERDER GING….
Toen John Arnott hoorde wat er in Clarks kerk was voorgevallen, nodigde hij Clark uit om naar Toronto te komen. Clark ging daar in januari 1994 naar toe en met zijn komst en zijn ‘prediking’ en ‘het uitdelen van datgene’ wat hij van Howard-Browne had meegekregen, ging de Toronto Blessing van start.
Net als tijdens de bijeenkomsten van Rodney Howard Browne en de kerkdiensten in Clarks eigen gemeente deden zich in Toronto ook direct manifestaties voor zoals het heilig lachen, het ‘dronken zijn in de Geest’ etc.
De chaos tijdens de bijeenkomsten was zo groot en de ‘manifestaties van de Geest’ waren van een dusdanig discutabel niveau dat de leiding van de Vineyard Movement besloot de gemeente van Arnott buiten de Vineyard organisatie te plaatsen. De belangrijkste aanleiding daarvoor vormde het feit dat mensen dierengeluiden maakten. Over de andere niet-Bijbelse manifestaties zoals ‘holy laughter’ en het ‘vallen in de geest’ etc heeft de Vineyard Movement zich nooit duidelijk uitgesproken. Het enige dat John Wimber er over leek te willen zeggen was, dat hij sommige van de dingen die tijdens de Toronto Blessing plaatsvonden niet echt kon herkennen als werken van de Heilige Geest maar hij wilde het toch ook niet verwerpen, als zijnde niet van God.

DE TORONTO BLESSING
De Toronto Blessing hield jarenlang aan. Rond 1999 hadden zo’n 2 miljoen mensen de ‘Blessing’ bezocht. In 2004 schatte men het totaal aantal bezoekers op circa 4 à 5 miljoen. De bezoekers waren afkomstig uit circa 60 landen. Veel van de bezoekers namen het ‘revival fire’ van Toronto mee naar huis en introduceerden het in hun eigen kerken. Een ander iets dat werd meegenomen, was het zogenaamde ‘soaking’ (4.5). Dat gebeurde bijvoorbeeld bij de Britse Holy Trinity kerk in Brompton, de kerk waar later Nicky Gumbel de Alpha cursus ontwikkelde, een cursus waarbij de Helige Geest veelvuldig op de voorgrond staat. Ook in andere kerken sloeg het ‘revival fire’, soms op zeer schokkende, wijze toe, zoals in een kerk in Boston. Naar het filmpje dat daarvan werd gemaakt werd in het vorige hoofdstuk al verwezen, namelijk de link naar het filmpje Toronto Blessing-Brute Beast Mocking the Lord ( https://www.youtube.com/watch?v=_wZCifteHtc ).
Tot en met september 2015 waren John en Carol Arnott actief bezig met de verspreiding van het ‘revival fire’ en door middel van hun Catch The Fire Ministries (leterlijk: Vang het Vuur Bedieding). Op de site van deze organisatie stond begin september 2015 een aankondiging dat men in diezelfde maand een conferentie organiseerde, waarin naast John en Carol Arnott ook Kenneth Copeland (een Amerikaanse TV-evangelist en verkondiger van het welvaartsevangelie of prosperity gospel) en Pinkster-evangelist Reinhard Bonke (bij wiens bijeenkomsten het verschijnsel massaal ‘vallen in de Geest’ ook veelvuldig voorkomt) als spreker zouden optreden. Op 3 oktober 2015 verscheen er een persbericht op de site waarin stond dat John en Carol Arnott, na 35 jaar, besloten hadden terug te treden. De leiding van Catch The Fire World Board werd overgedragen aan Duncan Smith. Steve Long werd de nieuwe voorzitter van Catch The Fire Toronto Board.

DE PENSACOLA OUTPOURING of BROWNSVILLE REVIVAL
Niet alleen in Canadese Toronto maar ook in de Amerikaanse staat Florida laaide het ‘opwekkingsvuur’ of ‘revival fire’op. Op zondag 18 juni 1995, de dag waarop dat jaar vaderdag werd gehouden, ving een ‘opwekking’ aan in de Brownsville Assembly of God, een Pinkstergemeente in de stad Pensacola. Deze Pinkstergemeente stond onder leiding van John Kilpatrick, een man die al sinds 1993 aan het bidden was voor opwekking. Volgens de beschrijving op de website van de kerk was op die bewuste dag evangelist Steve Hill te gast als prediker. Hij vertelde op een aanstekelijke, enthousiaste manier over zijn ontmoeting met de Heilige Geest in de Londense Holy Trinity Church Brompton. Een kerk waarnaar het vuur van Toronto was overgeslagen. Hill nodigde de kerkgangers uit om naar voren te komen voor gebed maar ‘Father God revealed a different agenda’ (Vader God openbaarde een andere agenda). ‘Terwijl de kerkleden naar voren kwamen voor gebed kwam God tussenbeide en stortte Zijn Heilige Geest uit voor een geweldige visitatie die tot op de dag van vandaag voortduurt’, zo luidt het vervolg van de tekst op de site. Deze tekst stond op 14 augustus 2015 op de desbetreffende website (http://brownsvilleag.org/ – zie bij het onderwerp History).

DE PROFETIE VAN DR. DAVID (of PAUL) YONGGI CHO
In 1993, leidde dr. David Yonggi Cho een bijeenkomst in Seattle (Washington). Cho, een Word-Faith leraar, was toen pastor van de Yoido Full Gospel Church in Seoul, Zuid-Korea, ’s werelds grootste kerk (welke deel uitmaakt van de Assembly of God). Tijdens de bijeenkomst in Seattle bad hij voor opwekking in Amerika. Hij vroeg in zijn gebed: “God are you going to send revival to America, or is she destined for judgment?” (Vert.: God, gaat U voor een opwekking zorgen in Amerika of staat het land het oordeel te wachten?’).
God gaf hem opdracht een kaart van Amerika te pakken, waarna de Heilige Geest hem de opdracht gaf zijn vinger op de kaart te zetten. Vervolgens werd zijn vinger naar precies dat punt op de kaart getrokken waar de plaats Pensacola ligt. Daarop sprak God tot hem: ‘I am going to send revival to the seaside city of Pensacola, and it will spread like a fire until all of America has been consumed by it’. (Vert.: Ik ga een opwekking sturen naar de zeezijde van de stad Pensacola, en die zal zich als een vuur verspreiden zodat heel Amerika deze kan consumeren). Voor veel mensen die de revival in Brownsville meemaakten, vormde deze profetie van Cho het bewijs dat er inderdaad sprake was van een werk van God.

MICHAEL L. BROWN EN DE CONNECTIE TUSSEN TORONTO EN PENSACOLA
Er zijn mensen die beweren dat er tussen de Brownsville Revival en de Toronto Blessing geen relatie bestaat. Zo beweerde Michael L. Brown, één van de leiders van de revival in Pensacola, zeer stellig:

‘There is no formal or informal relationsip between Toronto and Pensacola, and the spirit and thrust of the meetings are very different.’
(Vert.:’Er is geen formele of informele relatie tussen Toronto en Pensacola, en de geest en de strekking van de bijeenkomsten zijn zeer verschillend.’)

Eén van de argumenten die dat kennelijk duidelijk moet maken, is het argument dat ik hoorde van een deelnemer van de kringavonden, van de Evangelische gemeente waar mijn en vrouw en ik in het verleden bij aangesloten waren. Hij beweerde dat de prediking tijdens de opwekking in Brownsville zuiver was en dat het daarom een werk van God was. Zonder het te zeggen en het zich mogelijk niet eens realiserend degradeerde hij daarmee de prediking van de Toronto Blessing tot onzuiver.
Let wel, deze persoon heeft de bijeenkomsten in Pensacola en Toronto zelf nooit bezocht. Ook ik ben daar nooit geweest.
Wie echter het beeldmateriaal bekijkt dat van de Brownsville Revival is gemaakt, zal ontdekken dat zich daar dezelfde niet-Bijbelse manifestaties voordeden als tijdens de Toronto Blessing (o.a. onbedaarlijk lachen, het uiten van hysterische kreten, het massaal achterover vallen van mensen, ongecontroleerde lichaamsbewegingen en chaos tijdens de diensten).
Daarnaast staat vast dat Steve Hill in Brompton Trinity Church in contact was gekomen met het ‘overgewaaide vuur’ uit Toronto. Anders zou immers de Brownsville kerk die informatie niet op haar website geplaatst hebben. Er was dus sowieso sprake van een ‘indirecte connectie’. Maar er zijn meer uitspraken en feiten bekend en die wijzen er op dat er ook een directe connectie was tussen de beide opwekkingen. Zo beweerde Steve Hill:

‘We’ve received a lot from the Toronto church on how to pray with people and care for folks…we model a lot of what is going on here from them’.
(Vert.: We hebben veel ontvangen van de Toronto gemeente over hoe te bidden en hoe we voor de mensen moeten zorgen … we modelleren hetgeen hier gaande is van hen’.

Een ander feit is dat voorafgaand aan het begin van de opwekking in Pensacola, John Kilpatrick’s vrouw Brenda en medewerkers van de Brownsville kerk naar Toronto waren geweest waar ze een ‘impartation’ hadden ontvangen. (Het Engelse werkwoord ‘to impart’ betekent zoveel als geven. Uit beeldmateriaal blijkt dat Mattheus van der Steen tijdens de Heaven on Earth conferentie in Zwolle het woord ‘imparteren’ gebruikte toen hij David de Vos de handen oplegde. Nadat hij een paar keer ‘imparteren’ had geroepen, sloeg hij steeds met zijn hand op de borst van David de Vos, die inmiddels op het podium lag, en riep Van der Steen constant ‘soul, souls, souls’. Er vindt dus kennelijk een overdacht plaats van iets, maar wat dat iets is en waar het vandaan komt is niet duidelijk).

Steve Hill erkende dat John Arnott in Toronto voor hem heeft gebeden en dat medewerkers van de Toronto Blessing naar Pensacola kwamen. De bovenstaande citaten en feiten over Michael L. Brown, Steve Hill en de Toronto Blessing zijn overgenomen uit het boek Counterfeit Revival van Hank Hanegraaff.

De vraag is waarom Brown ontkende dat er enig verband bestond tussen de Toronto Blessing en de Brownsville Revival? Waren er inderdaad geen banden tussen de beide opwekkingen? Of vreesde hij wellicht dat de Brownsville Revival schade zou oplopen als zou blijken dat er wel een connectie bestond tussen beide opwekkingen? De alsmaar toenemende kritiek op wat er zich binnen de kerk in Toronto afspeelde (o.a. mensen die dierengeluiden maakten, ongecontroleerd ‘heilig lachen’, etc) en het gegeven dat de kerk van John en Carol Arnott de Vineyard Beweging had moeten verlaten, had de ‘revival’ in Canada beslist geen goed gedaan.
Was het daarom dat Brown ontkende dat er een verband bestond tussen Brownsville Revival en de Toronto Blessing? Was hij wellicht niet op de hoogte van de uitspraken van Hill? Als dat laatste zo was, waarom is hij dan -nadat hij over Hills uitlatingen had gehoord- nooit op zijn eigen ontkenning terug gekomen?
En wat te denken van het gegeven dat de leiders van de Brownsville Revival (Hill en Kilpartrick) tijdens de Lakeland Revival bij Todd Bentley op het podium verschenen en dat Hill daar een zegen over GOD TV uitsprak omdat deze TV-zender haar hele programmering had afgestemd op de Bentley’s Lakeland Revival. Vervolgens baden Kilpatrick en hij voor Bentley’s bediening. Zou dat Brown niet aan het denken hebben gezet?

Hoet het ook zij, één ding is een feit: op beeldmateriaal op YouTube is een aantal opvallende dingen te zien, die betrekking hebben op de Brownsville Revival. (binnenkort volgen hieronder een aantal links naar dat YouTube materiaal).

De beelden maken duidelijk dat de gebeurtenissen die zich eerst in Toronto, daarna in Pensacola en later in Lakeland voordeden, grote overeenkomsten met elkaar vertonen maar dat ze niet stroken met de Bijbel. Waar ligt dan wel de oorsprong van deze verschijnselen? Daarover leest u meer in het volgende hoofdstuk.


Inhoudsopgave

Inleiding

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 4